Medler

Medler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Medler
Mādai
MÖ 678[1]-MÖ 549
Herodot'a göre, Med İmparatorluğu'nun Kral Astyages hükümdarlığındaki toprakları.
Herodot'a göre, Med İmparatorluğu'nun Kral Astyages hükümdarlığındaki toprakları.
Başkent Ekbatana
Resmî diller Med dili
Hükûmet Monarşi (Krallık)
Kral, İmparator  
• MÖ 678–665
Diyako[2]
• MÖ 665-552
Fraortis[3]
• MÖ 625-585
Siyaksares
• MÖ 589-549
Astyages
Tarihçe  
• Kuruluşu
MÖ 678[1]
• Diyakes Med kabilelerini birleştirmiştir.
MÖ 678
• Büyük Kiros tarafından feth edilmiştir.
MÖ 549
• Dağılışı
MÖ 549
Öncüller
Ardıllar
Asurlular
Urartular
Ahameniş İmparatorluğu
Med erkeği. Persepolis duvar kabartmaları.
Med İmparatorluğu.

Medler[not 1] (Eski Farsça: Māda, Yunanca: Μῆδοι, İbranice: מָדַי), İran'ın kuzeybatı bölgesinde yaşayan eski İran halklarından biridir. Yunanlar bu halkın yaşadığı bölgeye Medya adını vermişlerdir. Medler ilk kez Asur kralı III. Salmaneser'in dönemindeki (MÖ 858-824) yazılarda "Mada" adı ile kaydedilmişlerdir.[5] Medler'in şu anki adı Antik Yunan dilindeki Mêdos'tan (Μῆδος) gelmektedir. Asuriler "Medyan ülkesi", Kurmada, Mata veya Manda olarak kendilerind | arşivengelli = evet}} bahsederken, Babilliler onları Ummān-manda olarak adlandırdılar.[6]

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Diyako Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Diyakes, Medlere Fetih emri veriyor.(Louis Boulanger'ın (1806-1867) bir tablosundan)

Diyako veya Diyakes (Mö:709-Ms:653) 7 Med kabilesini birleştirerek, tahta çıkan ve Med İmparatorluğu'nu kuran,ilk Med Kralıdır. Diyako yaşadığı dönemde çevresi tarafından Adaleti,Cesaretli ve Dürüst bir Yargıç olarak tanınırdı[7]

Medler o dönemlerde Asurluların zulmünde mağruz kalıyordu,Asur Devletine karşı isyanlar vardı ancak kabileler arasında bulunan anlaşmazlıklar ve çok başlılık, birlik oluşturmalarını engelliyordu işte tamda bu dönemde Diyako'nun adaletini gören kişiler, ondan zorlukların ve sorunların çözümünde yardım isterdi bu özellikleri çevre beldelerde ünlenmesine sebep olmuştu, öyle ki adalet ve cesareti için halk onun lider ve kral olmasını Med kabilelerini tek çatı altında birleştirmesini istedi. [8]

Diyako'nun taç giyme töreninden sonraki ilk eylemi, aralarında anlaşmazlıklar bulunan kabileleri birleştirmek ve kendisi için muhafızlar atamak oldu,Diyako daha sonra bir başkent inşa etmekti istedi, Diyako'nun seçtiği şehir, Ekbatana'ydı (Hêmûdan) "toplanma/katılma yeri" veya "herkes için bir şehir" anlamına geliyordu, daha önce bölünmüş olan Med klanlarının bir araya gelmesini simgeliyordu. MÖ sekizinci yüzyılın sonlarında, tüm askeri, hükümet ve hazine işlerini yürütmek için şehirdeki bir tepeye inşa edilmiş müstahkem bir kale yaptırdı.

II. Sargon'un ölümünden sonra Asurlular dikkatlerini İktidar kavgasına çevirdi,Med prensleri ve hükümdarları bunu fırsat bilerek Diyako önderliğinde birleştiler. Herodot'un yazılarına göre,birleşik bir Med hükümeti kurma fikrini ve planını düşünen Diyako'ydu Medler o döneme kadar ayrı özerk köylerde veya küçük şehirlerde yaşıyorlardı[9]

Sargon'un ölümünü fırsat bilen Diyako, Manna ve Urartular ile ittifak kurarak,bir fetih hareketine başladı,Kuzey Batı İranı ve Günümüz Azerbaycan topraklarını ele geçirdi.Otoritesini sağlamlaştırdı ve Med İmparatorluğu'nun temellerini attı.[10]

Fraortis Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk Med kralı Diyako'nun oğludur, babası ölünce tahta geçti,savaşçılığı ile ön plana çıkıyordu 22 yıl boyunca hüküm sürdü ve topraklarını genişleti, Doğu İran topraklarına seferler düzenleyerek, Persleri ve diğer İrani kabileleri hakimiyeti altına aldı.[11][12]Asurluları yıkmak için sık sık seferler düzenledi ancak İskitler ile ittifak kuran Asur kralı Asurbanipal Mö 652 yılında Fraortisi öldürdü.[13][14]

Siyaksares Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Medlerin Bölgeye tam olarak hakim olması, Kral Siyaksares döneminde olmuştur, Siyaksares çeşitli Med aşiretleri ile ittifak yapmış, Karmaşık savaşan orduyu, düzene sokmuş ve bir fetih hareketine başlamıştır, Siyaksares Medlerin ve Babası Diyako'nun en büyük arzusu olan Asur'u yıkmayı istiyordu. Çünkü Asur devleti Med halkına eziyet etmişti, 615 yılında Kral Siyaksares komutasındaki Medler Asurlulara karşı sefere hazırlık olarak Arrapha şehri çevresindeki bölgeyi fethetti. Aynı yıl Tarbisu Savaşı'nda Sinşarişkun'u yendiler ve 614'te Asur'u fethettiler, şehri yağmalayarak halkı kılıçtan geçirdiler. Bin yıllık Asur hegemonyası biterek Mezopotamya'da bir devir kapanmıştı[15][16][17][18]

Kral Siyaksares, fetihlere devam ederek Mezopotamya, Anadolu, Kafkasya ve İran coğrafyasına egemen olmuştu, Tarihçi Herodot'un aktardıklarına göre Medler, eski dönemlerde diğer halklar tarafından Aryanlar olarak adlandırılmıştır.[19]

Medler yine kendileriyle aynı dönemde var olmuş,Lidyalılar ve Babillerle rekabet edip savaşmışlardır. Lidya'yı fethetmek için yola çıkan Siyaksares komutasındaki Med ve II.Alyattes komutasında Lidya ordusu Kızılırmak dolaylarında karşı karşıya geldi savaş büyük bir şiddetle devam ederken tarih 28 Mayıs M.Ö 585'i gösteriyordu, Yunan filozof Thales'in de önceden öngördüğü gibi savaş meydanında Güneş tutuldu (Thales Tutulması). Medler için Güneş kutsal olduğundan bunu tanrıların bir cezalandırması olarak yorumlayıp savaşı bitirdiler ve barış antlaşması yaptılar[20] Barış anlaşmasının şartları kapsamında Alyattes'in kızı Aryenis, Siyaksares'in oğlu Astyages ile evlendi ve Kızılırmak Nehri iki ulusun sınırı olarak belirlendi.[21]

Medler, İskit akınları ile karşı karşıya kalmıştır. İskitler tüm Asya'yı istila etmiş, Medler için büyük tehlike arz etmişlerdir. Ancak bir gece Med Kralı Siyaksares, İskitleri yemeğe davet etmiş ve onları sarhoş edip kılıçtan geçirmiştir[22]Bu olaydan sonra Medler, Siyaksares önderliğinde tekrar Asya'ya hükmedip, Antik Çağın en büyük imparatorluğu haline geldi.[23][24]Herodot tarafından bildirilen Medler ile ilgili görüş, MÖ 7. yüzyılın başında bir imparatorluk oluşturacak güçlü bir halk imajını bırakmıştır. Hakim oldukları topraklarda hükümdarlıkları MÖ 550 yılına kadar sürmüştür.

Astyages Dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Son Med Kralı Astyages Son Med kralı Astyages,Kızının oğlu olan Ahameniş Kralı II. Kiros'a karşı yenik düşmesinden sonra,siyasal otorite ilk defa Güneybatı İran’da yoğunlaşan Ahameniş aristokrasisinin,eline geçti.Yunan tarihçisi Herodot tarafından aktarılanlara göre, Astyages rüyasında kızı Mandane'nin vajinasından çıkarak bir sarmaşık şeklinde imparatorluğunu yok edecek bir oğul doğurduğunu görmüştür.[25]

Astyages'in Rüyasının Tasvir edilişi.

Rüyanın kehanetinden korkan Astyages, onu "sessiz ve kendi halinde bir prens" olan,tehdit olmadığına inandığı Anšan'lı I. Cambyses ile evlendirdi.Bu evlilikten Kiros doğdu.İkinci bir rüya daha gören, Astyages generali Harpagus'u, Bebek olan Kiros'u öldürmesi için gönderdi.Ancak Harpagos Kirosu öldürmedi, bunun yerine Astyages'e ölü doğmuş bir çocuk getirdi.[26]

Kral Astyages, Harpagos'a bebek Cyrus'u alıp öldürmesini emrediyor, Jan Moy goblen (1535-1550)

Kiros on yaşında canlı bulunduğunda, Astyages, bir büyücünün tavsiyesi üzerine Kirosu bağışladı ve onu ebeveynlerine geri verdi. Ancak Harpagus'un bu yalanına çok sinirlenen Astyages Gizlice Harpagus'un oğlunu öldürdü ve etini bir ziyafette Harpagus'a yedirdi.[27]

Kendisine öldürülen oğlunu yemek olarak verdiği için Astyages'ten intikam almak isteyen Harpagus'un tavsiyesi üzerine Kiros, Astyages'e isyan etti. Üç yıl süren savaşın ardından,defalarca yenilen Kiros,Astyages'in birlikleri'nin Pasargadae savaşı sırasında isyan edip Kiros tarafına geçmesiyle galip geldi ve Med imparatorluğunu ele geçirdi.Astyages, Kiros tarafından bağışlandı ve Harpagus tarafından alay edilmesine rağmen, kendisine iyi davranıldı ve ölene kadar torunu Kiros'un sarayında yaşadı[28][29] Bölge ard arda gelen büyük İmparatorluklar tarafından Satraplık şeklinde yönetildi.

Astyages'in (zincirler içinde solda duran) Büyük Kiros'a (ortada) Yenilgisi, 18. yüzyıl Tapestry.

Med Dili[değiştir | kaynağı değiştir]

Med dilinin kökeni ve özellikleri birçok yönden ihtilaflıdır. Bu dilde bulunan metinlerin azlığı ve var olanların ise çok az ve sadece birkaç kelime, toponimilerin var olması dilbilgisini keşfetmek adına oldukça zordur. Ancak bununla birlikte, İran dillerinden eski Kürtçe'yi kullanan, Kürtlerin atalarına çok yakın bir dil kullandıkları muhtemeldir.[30] Nitekim Med dili eski bir İran dilidir ve Azari, Gilaki, Mazenderanca, Zaza-Gorani dilleri, Kürtçe ve Baluchi gibi diğer birçok dili içeren Kuzeybatı İran dil ailesine ait olarak sınıflandırılmaktadır.[31] Grameri hakkında fazla bir bilgi mevcut değildir fakat Zerdüştlüğün kutsal kitabı olan Avesta ile önemli fonolojik izoglozları paylaşmaktadır.[32]

15. yüzyıldan kalma Ermeni harfleriyle yazılmış bir elyazmasında bulunan Kürtçe dua metni için "Med dili" ile yazıldığı ifadesi vardır. Elyazmasının daha eskiye dayanan orijinalinden kopya edildiği sanılmaktadır.[33]

Kültür Ve Toplum[değiştir | kaynağı değiştir]

Herodot, eserinde altı adet Med aşiretinin isimlerini listeler: "Deiokes'in hükmü altında toplananlar yalnız Media ahalisiydi; Medler çeşitli boylardan oluşmuştu: Buslar, Paretakenler, Strukhatlar, Arizantlar, Budiler, ve Maglar."[34]

Heredot, Medlerin Pers kökenli olmadıklarını Medlerin anlatımıyla şu şekilde belirtmiştir; Maglar ‘Medler” dedi: Ey kral! Biz de senin hükümranlığının kalmasıyla çok ilgileniyoruz; çünkü aksi durumda krallığın, Persli olan bu çocuğa (I.Cyrus) geçecektir, Bu durumda biz Medler, köleleştirileceğiz ve biz ayrı kandan olduğumuz için de, Persler tarafından hiç hesaba katılmayacağız.[35]

Herodot aynı zamanda, Medler'in Persler'le kesinlikle aynı aletlere sahip olduğunun ve olağan giyimlerinin birbirinden farksız olduğu söylemiştir. Herodot tarafından aktarılan bilgilerden biride; "Bu Medler eski zamanlarda herkes tarafından Aryanlar olarak anılmış; fakat Kolhisliler, Atina'dan buraya geldiklerinde, onların isimlerini Media olarak değiştirmişlerdir. Haddi zatında bu onların da kendilerine verdikleri isimdi."[36]Medea Yunan mitolojisi'nde Kolhis kralı Jason'un karısı ve Argonotlar'ın büyücüsüdür.

Asur Kraliyet yıllıkları, Medler veya Mannailer oldukları bilinen topluluklar için Gutiler terimini kullanır. Büyük Pers İmparatoru II. Kiros'un hükümdarlığı döneminde bile, general Gobryas"Gutium valisi" olarak tanımlanmıştır, Ayrıca sonraki dönemlerde Karduklar'da Guti ve Medlerle ilişkilendirilmiştir[37][38]

Strabon Medler'in Kral seçimin'de en korkusuz,Cesur olan kişiyi seçtiklerini yazmıştır, Strabona göre; Medler Dağlarda yaşar ve Med erkeklerinin 5 eş alma hakları vardır[39]

Medler sığır yetiştiriciliği,Tarım ve el sanatlarıyla uğraşıyorlardı. Ayrıca yetenekli inşaatçılar ve zanaatkarlar olarak bilinirlerdi.Millatan önce bin yılındaki Asur tasvirlerinde Medler hayvan derisi giymiş saçları toplu insanlar olarak tasvir ediliyordu.Bu giyiniş tarzı bazı Antik Zagros Halklarında'da yaygındı.Daha sonraki dönemlerde Medler, fularlı uzun bir gömlek ile Tasvir edilmiştir[40]

Medler ve Kürtler[değiştir | kaynağı değiştir]

Medlerin, Kürtlerin atalarından olduğu konusunda başta erken dönem olmak üzere birçok dönemde tarihçiler ve seyyahlar arasında fikirler vardır. Medler ve Kürtler arasındaki bağı ilk gösteren tarihi belge, Kâr-nâme'de yer almaktadır, I. Erdeşîr'i Papakan (MÖ. 242) Kürtlere karşı verdiği savaşta, Kürt Med kralı diye bahsetmektedir.[41][42][43][44][45]

Nitekim Orta Çağ dönem kaynaklarında (Hicri-5.Yy)'da yaşamış olan Ermeni tarihçi Heyton (Hethum) şöyle der: ”Sonunda Araplar Mısır’ın yönetimini kaybettiler; ve Medler; “Ki onlara Kürtler deniliyordu.” Mısır’a egemen oldular.”[46]

Orta Çağ'da bazı tarihçiler Kürtlere, Med demiş Kürtlerle yapmış oldukları savaşları, Med işgali olarak yorumlamışlardır.[46][47][48] Med Dili tıpkı Kürtçe gibi Batı İran Dilleri sınıfına girer, 15. yüzyılda 7 dilde yazılmış kutsal bir metinde Medce de yer almaktadır.[49][50] H.W. Bailey, Henning, Shanidze ve David Neil MacKenzie gibi bazı bilim adamları metni incelemiş ve metnin Kürtçe olduğunu iddia etmişlerdir.[51]

18. ve 19. yüzyıllarda birçok tarihçi ve seyyah; kitaplarında, Kürtlerle Medlerin aynı halk olduğunu iddia etmişlerdir. Medleri başta Kürtler olmak üzere tüm İranilerin atası olarak ele alan görüşler de bulunmaktadır.[52][53][54][55][56]

Rus tarihçi ve dilbilimci Vladimir Minorski, şu anda Kürtlerin çoğunluk oluşturduğu topraklarda yaşamış olan Medlerin modern Kürtlerin ataları olabileceğini öne sürdü. MÖ 8. yüzyılda bölgeyi işgal eden Medlerin dilsel olarak Kürtlere benzediğini de belirtir. Bu görüş, yirminci yüzyılda birçok Kürt milliyetçisi tarafından kabul edildi. Ancak Hollandalı bir bilim adamı olan Martin van Bruinessen, Medleri Kürtlerin atası olarak gören görüşlere karşı çıkarak şöyle diyor: Bazı Kürt entelektüeller, halklarının Medler soyundan geldiğini iddia etseler de, Medlerin siyasi egemenliği ile Kürtlerin ilk doğrulanması arasındaki önemli boşlukta böyle bir bağlantıya izin verecek hiçbir kanıt yoktur."[57]

Bazı dilbilimsel araştırmalar, daha önce ileri sürülen Kürtlerin Medlerin torunları olduğu görüşüne meydan okudu.[58][59] İran Araştırmaları profesörü Gernot Windfuhr, Kürt dillerini Medcenin alt katmanları olarak temellendirmiş olsa da daha çok Partça diline benzediğini söylemiştir.[60] Kürtçe konusunda bir otorite olan David Neil MacKenzie, Kürtçenin Farsçaya daha yakın olduğunu söyleyerek, Kürtçenin Farsçadan farklılığı nedeniyle Kuzeybatı İran dili olarak görülmesi gerektiğini savunan "geleneksel" görüşü sorgulamıştır.[61]

California Üniversitesi'nde tarih profesörlüğü yapmış Wadie Jwaideh: "Kürt halkının tanınmış atalarından biri olan Med İmparatorluğu, Kürtler tarafından kurulduğu söylenebilecek harika nasyonal olan, tek devletti"[62]

Kutsal Kitaplar'da Medler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tevrat Yeramya bölümünden alınma Ayet ve Bablar;

Yeşaya, Daniel ve Ester bölümünde ise Medler'den şu şekilde bahsedilmektedir;

Kültür Mirası[değiştir | kaynağı değiştir]

Medleri simgeleyen, altın Boğa
Kç başı şeklindeki Rhyton, altın -Medya, MÖ 7. yy sonu - 6. yy
Medlerin Başkenti Ekbatana'da kazı çalışmaları.
Med Askerleri
Med Kralı Kabartması.
Büyük Med Kralı Siyaksaresin mezarı

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oxford English Dictionary'e (Oxford İngilizce Sözlüğü) göre "Mede" kelimesi, eski Farsçadan (Attika ve İyonik) Latinος (arcadochypriote ma-to-"" Μᾶδοι, çoğul) klasik Latincede Mēdus'tan (genellikle çoğul olarak) gelir "[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Rawlinson, Prof.George (2006). Medya Krallığı. Doz Yayınlar. s. 159. ISBN 975-6876-73-5. 
  2. ^ "Assyrian texts speak of a Kashtariti as the leader of a conglomerate group of Medes". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2014. 
  3. ^ {{Web kaynağı | url = http:{{https://iranicaonline.org/articles/phraortes
  4. ^ Oxford English Dictionary "giriş Mede, n.". Arşiv
  5. ^ "Media" (İngilizce). Encyclopedia Britannica Online. 2009. 9 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2009. 
  6. ^ İngilizce) G. Windfuhr, « Dialectology and Topics », dans G. Windfuhr (dir.), The Iranian Languages, Oxon et New York, 2009, s.5-8. 
  7. ^ Diyako/İranica. 
  8. ^ Diyako. 
  9. ^ M. Diakonoff, "Media," in Camb. Hist. Iran II, pp. 36-148, esp. pp. 80 ff., 89 ff., 109, 112-13. 
  10. ^ ] G. Smith, "Assyrian History. Additions to the History of Tiglath-Pileser II," Zeitschrift für Ägyptische Sprache 7, 1869, pp. 92-100, 106-12. 
  11. ^ iranicaonline/protothyes. 
  12. ^ İ. M. Dyakonov. Midiya tarixi. M.-L., 1965, say 238. 
  13. ^ Labat R. Kastariti, Phraorte et les debuts de l'histoire mede. JA, CCXLIX, 1, 1968. 
  14. ^ Medes. 
  15. ^ "Assyrians after Assyria". www.nineveh.com. 5 Mart 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2021. 
  16. ^ Frahm, Eckart (12 Haziran 2017). A Companion to Assyria (İngilizce). John Wiley & Sons. ISBN 978-1-4443-3593-4. 
  17. ^ In 614 BC Assur was conquered by the Medes under king Cyaxares (625-585 BC)". 
  18. ^ "MEDIA – Encyclopaedia Iranica". web.archive.org. 5 Ekim 2018. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  19. ^ Herodotus, The Histories. 7.62.1. "The Medes in the army were equipped like the Persians; indeed, that fashion of armor is Median, not Persian. Their commander was Tigranes, an Achaemenid. The Medes were formerly called by everyone Arians, but when the Colchian woman Medea came from Athens to the Arians they changed their name, like the Persians. This is the Medes' own account of themselves". 
  20. ^ Herodotos, Tarih, s.43, İş Bankası Kültür Yayınları, İSBN 978-975-458-721-0. 
  21. ^ Kevin Leloux: The Battle of the Eclipse (May 28, 585 BC): A Discussion of the Lydo-Median Treaty and the Halys Border. In: Polemos. Volume 19, no. 2, 2016, ISSN 1331-5595, pp. 31–54, in particular 37–39, 49. 
  22. ^ Grousset, René (1988). The empire of the steppes : a history of Central Asia. Internet Archive. New Brunswick : Rutgers University Press ; London : Eurospan [distributor]. ss. 8 9. ISBN 978-0-8135-0627-2. 
  23. ^ Herodotos, Tarih, s.42, İş Bankası Kültür Yayınları, İSBN 978-975-458-721-0. 
  24. ^ Herodotos, Tarih, s.61, İş Bankası Kültür Yayınları, İSBN 978-975-458-721-0. 
  25. ^ Herodot, Cyrus'un ebeveynlerini doğru bir şekilde adlandırır, ancak Cambyses'in bir kral olduğunu bilmez. bkz. How, WW ve Wells, J. (1991). Giriş ve eklerle birlikte Herodot üzerine bir yorum. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. Sayfa .107. 
  26. ^ Büyük Kiros/Pdf (PDF). 
  27. ^ "Tarihin İlk Süper gücü: Persler". Arkeofili. 22 Nisan 2020. 11 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2021. 
  28. ^ Astyages/İranica. 
  29. ^ "Astyages - Livius". www.livius.org. 4 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2021. 
  30. ^ P. Lecoq, Les inscriptions de la Perse achéménide, Paris, 1997, s. 46-49 ve s.150
  31. ^ Schmitt, Rüdiger (1989). Compendium Linguarum Iranicarum. Wiesbaden: Reichert.
  32. ^ Skjærvø, Prods Oktor (2005). An Introduction to Old Persian 2 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF) (2nd ed.). Cambridge: Harvard.
  33. ^ D. N. MacKenzie, "The Language of the Medians", Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 22, No. 1/3 (1959), pp. 354-355
  34. ^ Herodotos, Tarih, s.59, Med Boyları İş Bankası Kültür Yayınları, İSBN 978-975-458-721-0
  35. ^ Herodotos, Tarih,Med Boyları İş Bankası Kültür Yayınları, İSBN 978-975-458-721-0. 
  36. ^ Herodotus, The Histories. 7.62.1. "The Medes in the army were equipped like the Persians; indeed, that fashion of armor is Median, not Persian. Their commander was Tigranes, an Achaemenid. The Medes were formerly called by everyone Arians, but when the Colchian woman Medea came from Athens to the Arians they changed their name, like the Persians. This is the Medes' own account of themselves"
  37. ^ The Search for Darius the Mede; Journal of the Adventist Theological Society, 12/1 (Spring 2001). 
  38. ^ A. Safrastian, Kurds and Kurdistan, The Harvill Press, 1948, p. 29. 
  39. ^ Auteur., Strabon (0060? av. J.-C.-0020?). (1894). Géographie de Strabon. Hachette. ss. 496-498. OCLC 492079696. 
  40. ^ Strabon. Coğrafya. Kitap XI. S. 497 "En cesur adamı kral seçmek Medler'in âdetidir; fakat bu âdet bütün Medler için değil, sadece dağlı olanlar için geçerlidir. 
  41. ^ Potts, Daniel T. (2014). Nomadism in Iran : from antiquity to the modern era. New York. s. 121. ISBN 978-0-19-936684-2. OCLC 881141443. 
  42. ^ Theodor Noldeke. Geschichte des Artachsir i Papakan aus dem Pehlewi uebersetzt (Almanca). ss. 48-49. 
  43. ^ Sanjānā, Dārāb Peshotan (1896). The Kârnâmê î Artakhshîr î Pâpakân: being the oldest surviving records of the Zoroastrian emperor Ardashîr Bâbakân, the founder of the Sâsânian dynasty in Irân ; the original Pahlavi text edited for the first time with a trans-literation in Roman characters, translation into the English and Gujerati languages, with explanatory and philological notes, an introduction, and appendices (Farsça). Printed at the Education Society's Steam Press. s. 22. 
  44. ^ Askari, Nasrin (2016). The medieval reception of the Shahnama as a mirror for princes. Leiden. s. 114. ISBN 978-90-04-30791-9. OCLC 946967827. 
  45. ^ Ghodrat-Dizaji, Mehrdad (2007). "ADMINISTRATIVE GEOGRAPHY OF THE EARLY SASANIAN PERIOD: THE CASE OF ĀDURBĀDAGĀN". Iran. 45: 87–93. ISSN 0578-6967. 
  46. ^ a b C. Köhler (2014). Hayton - La Flor des estoires de la terre d’Orient (in French). p. 225. Après perdirent les Sarazins la seignorie " , e les Mediens , qui sont dis Cordins , occuperent la seignorie d'Egipte. 
  47. ^ Kapoïan-Kouymjian, Angèle (1988). L'Egypte vue par des Arméniens (XIe-XVIIe siècles) (Fransızca). Editions de la Fondation Singer-Polignac. ISBN 978-2-900927-21-2. 
  48. ^ Chʻamchʻyantsʻ, Mikʻayel (1827). History of Armenia, by Father Michael Chamich: From B. C. 2247 to the Year of Christ 1780, Or 1229 of the Armenian Era, Tr. from the Original Armenian, by Johannes Avdall (İngilizce). Printed at Bishop's college Press, by H. Townsend. s. 310. 
  49. ^ MacKenzie, David Neil (1959). The Language of the Medians (PDF). University of London (PDF). 
  50. ^ Russell, James R. (2004). Armenian and Iranian Studies (İngilizce). Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University. s. 594. ISBN 978-0-935411-19-5. 
  51. ^ Russell, James R. (2004). Armenian and Iranian Studies (İngilizce). Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University. s. 594. ISBN 978-0-935411-19-5. 
  52. ^ Hosten, H. (28 Temmuz 2010). Travels of Fray Sebastien Manrique 1629-1643: A Translation of the Itinerario de las Missiones Orientales. Volume II: China, India etc (İngilizce). Routledge. ISBN 978-0-429-58111-3. 
  53. ^ Arnaduniensis, Elisaeus episcopus (1830). The History of Wartan, and of the Battle of the Armenians: Containing an Account of the Religious Wars Betwen the Persians and Armenians. Transl. from the Armenian by C. F. Neumann (İngilizce). J. Murray. s. 78. 
  54. ^ Mathieu, H. (1857). La Turquie et ses différents peuples (Fransızca). E. Dentu. s. 153. 
  55. ^ Smith Williams, Henry. The Historians' History of the World, 1907, V.2 – P. 584. 
  56. ^ Daryaee, Touraj (2012-02-16). The Oxford Handbook of Iranian History (İngilizce). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-020882-0. 
  57. ^ Hakan Özoğlu, Kurdish notables and the Ottoman state: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries, SUNY Press, 2004, p. 25.
  58. ^ Turkey Foreign Policy and Government Guide. April 2003. ISBN 9780739762820. 
  59. ^ Division, Federal Research (2004). Turkey. ISBN 9781419191268. 
  60. ^ Windfuhr, Gernot (1975), "Isoglosses: A Sketch on Persians and Parthians, Kurds and Medes", Monumentum H.S. Nyberg II (Acta Iranica-5), Leiden: 457–471
  61. ^ Paul, Ludwig. "KURDISH LANGUAGE i. HISTORY OF THE KURDISH LANGUAGE". Encyclopædia Iranica. Erişim tarihi: 31 Ekim 2016. 
  62. ^ Kürt Ulusal Hareketi: Kökenleri ve Gelişimi”. Sayfa: XV. Syracuse University Press. İlk baskı, 2006.[1]
  63. ^ "İncil: jer 51:11". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  64. ^ "İncil: jer 51:12". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  65. ^ "İncil: jer 51:13". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  66. ^ "İncil: jer 51:27". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  67. ^ "İncil: jer 51:28". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  68. ^ "İncil: jer 51:29". incil.info. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 
  69. ^ a b c d "Kutsal Kitap: "Med" için sonuçlar". kutsalkitap.info.tr. 11 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021. 

Benzer Makaleler