Vladimir Putin Влади́мир Пу́тин | |
---|---|
![]() | |
Rusya Devlet Başkanı | |
Görevde | |
Makama geliş 7 Mayıs 2012 | |
Yerine geldiği | Dimitri Medvedev |
Görev süresi 31 Aralık 1999 - 7 Mayıs 2008 | |
Yerine geldiği | Boris Yeltsin |
Yerine gelen | Dimitri Medvedev |
Rusya Başbakanı | |
Görev süresi 8 Mayıs 2008 - 8 Mayıs 2012 | |
Yerine geldiği | Viktor Zubkov |
Yerine gelen | Dimitri Medvedev |
Görev süresi 9 Ağustos 1999 - 7 Mayıs 2000 | |
Yerine geldiği | Sergey Stepaşin |
Yerine gelen | Mihail Kasyanov |
Birleşik Rusya Lideri | |
Görev süresi 1 Ocak 2008 - 30 Mayıs 2012 | |
Yerine geldiği | Boris Grizlov |
Yerine gelen | Dimitri Medvedev |
Federal Güvenlik Servisi Başkanı | |
Görev süresi 25 Temmuz 1998 - 29 Mart 1999 | |
Başkan | Boris Yeltsin |
Yerine geldiği | Nikolay Kovalyov |
Yerine gelen | Nikolay Patruşev |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | Vladimir Vladimiroviç Putin 7 Ekim 1952 Leningrad (bugünkü Sankt-Peterburg), SSCB |
Partisi | Birleşik Rusya |
Evlilik(ler) | Ludmiła Putina (1983-2014) |
Çocuk(lar) | Mariya Yekaterina Nakata |
Bitirdiği okul | Leningrad Devlet Üniversitesi |
Dini | Rus Ortodoks |
Ödülleri | ![]() |
İmzası | ![]() |
Askerî hizmeti | |
Bağlılığı | ![]() ![]() |
Branşı | KGB |
Hizmet yılları | 1975 - 1991 |
Rütbesi | Albay |
Vladimir Vladimiroviç Putin (Rusça: Владимир Владимирович Путин (yardım·bilgi); [vlɐˈdʲimʲɪr vlɐˈdʲimʲɪrəvʲɪt͡ɕ ˈputʲɪn]; d. 7 Ekim 1952; Leningrad, SSCB), Rus siyasetçi ve Rusya devlet başkanı. Putin 1999-2000 yılları arasında başbakanlık, 2000-2008 yılları arasında Başkanlık, 2008-2012 yılları arasında tekrar başbakanlık görevini üstlenmiştir. Başbakanlığı döneminde İktidar partisi Birleşik Rusya'nın genel başkanlığı görevini üstlenmiştir.[1][2][3]
1975 yılında Leningrad Üniversitesi (üniversitenin yeni adı Sankt Petersburg Üniversitesi) Uluslararası Hukuk Bölümü'nden mezun olan Putin, Rusya'nın 2000-2008 yılları arasında Devlet Başkanlığı görevini yürüttü. Birleşik Rusya partisi lideri olarak 2000 yılında yapılan seçimlerde Gennadi Züganov'un genel sekreterliğini yürüttüğü Rusya Komünist Partisi'ni geride bırakarak %52,9'luk oy oranıyla devlet başkanı seçilmiştir. Seçimlerde Züganov % 29,2 oy oranıyla ikinci olmuştur.
2004 yılında yapılan seçimlerde ise %72 oyla tekrar devlet başkanı seçilmiştir. Döneminde, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından ortaya çıkan ekonomik çöküş[4] sonrası tekrar toparlayan Rusya ekonomisi hızlı büyüme rakamları yakalanmış, bununla birlikte ülkesinin bağımsızlığı yolunda çeşitli adımlar atılmış, merkezi otorite kuvvetlendirilmiş ve Rusya Silahlı Kuvvetleri'nde çeşitli modernizasyon uygulamaları başlatılmıştır. 4 Mart 2012 tarihinde yapılan seçimler sonucu %63,6 oyla Rusya Federasyonu'nun 3. kez devlet başkanı seçilmiştir.[5][6]
Baba tarafından dedesi, Sovyetler Birliği kurucusu Vladimir Lenin'e, Lenin'in eşi Nadejda Krupskaya'ya ve Stalin’e belli sürelerde aşçılık yapan Spiridon Ivanoviç Putin olan Vladimir Putin,[7] 7 Ekim 1952 tarihinde SSCB döneminde adı Leningrad olan Sankt-Peterburg kentinde Vladimir Spiridonoviç Putin ve Maria Ivanovna Shelomova çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Leningrad Devlet Üniversitesi Hukuk Bölümü'nden 1975'te mezun olan Putin, yüksek lisansını ekonomi alanında yaptı. Mezuniyetinin ardından, 1975'ten itibaren KGB'de çalışmaya başlayan Putin, bir süre Almanya'da görev yaptı, Leningrad'a dönmesinin ardından da üniversite yönetiminde görev aldı.[8] "The Most Favored Nation Trading Principle in International Law" adlı tez hazırladı.[9] Buradayken Sovyetler Birliği Komünist partisine katılması gerekti ve parti Ağustos 1991'de kapatılana kadar üye kalmayı sürdürdü.
1990'da Leningrad Şehir Konseyi'nde danışmanlık yapan Putin, 1991-1992 yıllarında da belediye başkan yardımcısı ve belediye konseyi dış ilişkiler komitesinin başkanı idi.[10]
Putin, 1996 yılına kadar St. Petersburg yönetiminde çeşitli kademelerdeki görevlerinin ardından, 1996'da Kremlin Sarayı Mülkiyet İdaresi Başkan Yardımcılığı'na atandı ve bu görevini 1997 yılına kadar sürdürdü.[11] 1997 ve 1998'de Devlet Başkanlığı İdaresi Başkanı ile Devlet Başkanlığı Denetim İdaresi Başkanı olarak yaptı.[12][13][14]
Putin, 1998-1999 yıllarında, Rusya Federal Güvenlik Servisi'nin (FSB) başkanlığını yaparken, aynı zamanda, Sovyetler Birliği sonrasındaki yeni Rusya'nın politbürosu olarak da adlandırılan Rusya Güvenlik Konseyi'nin sekreterliği görevini yürüttü.[15]
Putin, 9-16 Ağustos 1999 tarihleri arasında başbakan yardımcısı ve başbakan vekilliği, 16 Ağustos'tan itibaren de başbakan olarak görev yapmaya başladı. Devlet Başkanı Boris Yeltsin'in 31 Aralık 1999'da istifa etmesinin ardından, Anayasa gereği, üç ay içerisinde devlet başkanlığı seçimi yapılıncaya kadar bu görevi vekaleten üstlendi. Putin, Rusya'da yapılan başkanlık seçimlerinde %50'nin üzerinde oy toplayarak, birinci turda devlet başkanı seçildi. 7 Mayıs 2008'de görev süresi dolarak yerini yeni devlet başkanı Dmitri Medvedev'e bıraktı ve Rusya'nın başbakanı oldu. 4 Mart 2012'de 3. kez % 63.6 oyla Rusya devlet başkanı seçilmiştir.[16]
Vladimir Putin iktidardaki Birleşik Rusya Partisi'nin adayı olarak devlet başkanı seçilmiştir. Medvedev başkanlığındaki hükûmet de bu parti tarafından kurulmuştur. Ancak Putin ile Medvedev arasında önemli siyasi farklılıklar bulunmaktadır. Medvedev Sovyet dönemine hiçbir şekilde ilgi göstermezken, Putin pek çok kez Sovyet dönemini öven konuşmalar yapmıştır. Putin, "Sovyetler Birliği'nin dağılması 20. yüzyılın en büyük trajedisidir" demiştir.[17][18]
Ülkesindeki farklı siyasi eğilimleri uzlaştırmaya çalışan Putin genel olarak batıya düşman olmayan ama batıya karşı da Rusya'nın menfaatlerine öncelik veren, Post-Sovyet ve ulusalcı politikayla Rusya'ya yeni bir ivme kazandırmaya çalışmaktadır. Amacı komünist rejim olmadan Rusya'ya Sovyet gücünü tekrar kazandırabilmektir. Bu nedenle komünistler tarafından eleştirilen Putin, liberal politika tabirini de pek kullanmadığı ve oligarklara savaş açtığı için de liberal kesimin saldırısına maruz kalmaktadır. Ancak iktidarı süresince ülkedeki ekonomik kalkınma halkın desteğini almasını sağlamıştır.[19]
Uluslararası politikada eski Sovyet cumhuriyetlerine tekrar hakim olmakla suçlanan Putin, aslında sadece Rusların yoğun olarak yaşadığı ve tarihi eski Rusya olarak adlandırılan Doğu Ukrayna'da hakimiyet kurma çabasındadır. Buna sebep olarak da Rus nüfusun yoğun olduğu bu topraklarda Rusların güvenliğini temin etme amacında olduğunu belirtmiştir.[20][21]
Putin 28 Temmuz 1983'te Lyudmila Shkrebneva ile evlendi ve 1985'ten 1990'a kadar Doğu Almanya'da birlikte yaşadılar. 28 Nisan 1985'te Leningrad'da doğan Mariya Putina ve 31 Ağustos 1986'da Dresden, Doğu Almanya'da doğan Yekaterina Putina adında iki kızları var.[22]
Nisan 2008'de Moskovsky Korrespondent'i Putin'in Shkrebneva'dan boşandığını ve ritmik jimnastikçi Alina Kabaeva ile nişanlandığını bildirdi.[23] Haber reddedildi ve kısa bir süre sonra gazete kapatıldı.[24] Putin ve Shkrebneva, Kabaeva ile olan ilişkisinin durumu bir spekülasyon konusu haline gelirken, eş olarak birlikte kamuoyuna görünmeye devam etti.[25][26][27][28]
Sonraki yıllarda, Putin ve Kabaeva'nın birlikte birden fazla çocuğu olduğuna dair sık sık haberler geldi, ancak bu raporlar reddedildi.[29]
Moscow Times gazetesi tarafından ABBA'nın şarkılarını söyleyen Björn Again'in 22 Ocak'ta Putin ve az sayıda konuğu için özel bir konser verdiğini ve bu mini konser sırasında sık sık dans ettiğinin iddia edilmesi üzerine Putin'in Türkolog olan Basın Sözcüsü Dmitri Peskov, Putin'in Abba değil Beatles'ın sıkı bir hayranı olduğunu dolayısıyla böyle bir mini konser verilmediğini açıklamıştır. Ayrıca Putin, efsanevi İngiliz grubunun bir ferdi olan Paul McCartney ile buluşması sırasında hayranlığını dile getirmişti.[30] Time'a verdiği bir röportajda Brahms, Mozart, Çaykovski, Rahmaninov, Schubert, Liszt dinlemeyi sevdiğini ve favori parçasının Beatles'tan "Yesterday" olduğunu açıkladı.[31][32] Tarihi ve politik içerikli kitapları tercih ettiğini ve Ömer Hayyam'ın şiirlerini sevdiğini açıkladı.[33] Boş zamanlarını nasıl geçirdiğini soran bir gazeteciye, köpeği ile zaman geçirdiğini ve eşinin hediye ettiği Ömer Hayyam şiirlerini okuduğunu ifade eden Putin, basın toplantısında gazetecilere Ömer Hayyam'ı tavsiye etti.[34]
Köpeklere olan düşkünlüğü ile bilinen Putin'e Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov tarafından çoban köpeği yavrusu hediye edilmiştir. Siyah kuşak sahibi olan Putin genç yaştan beri Judo ile ilgilenmektedir. Devlet Güvenlik Komitesi (KGB)'ne katılmayı lise birinci sınıftayken karar verdiğini açıklayan Putin'in çocukluktan beri hayali bir istihbarat elemanı olmaktı.
Putin, Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi'nde hukuk okumuştur. Eşi Lüdmila Putina ise Putin ile aynı üniversitede İspanyol dili bölümünü okumuştur. Putin ile eşi Lüdmila Putina ile 6 Haziran 2013 tarihinde karşılıkla olarak boşanma kararı alarak boşandılar. İki kızı bulunmaktadır. Putin, kızlarından birinin biyoloji diğerinin ise Japon dili ve tarihi üzerine okuduğunu açıkladı.[35][36]
2015 yılında Kabaeva'nın bir kız çocuğu doğurduğu bildirildi; Putin'in babası olduğu iddia edilmetedir.[26][29][37]
Putin'in 2012 ve 2017 doğumlu iki torunu var.[38][39]
Kuzeni Igor Putin, Moskova merkezli Master Bank'ta direktördü ve bir dizi kara para aklama skandalıyla suçlandı.[40][41]
Putin, 2010 yılında kanser hastası çocukların yararına düzenlenen gecede "Blueberry Hill" adlı caz parçasını söylemiştir.[42]
Putin, Rus Ortodoksudur.Babası ateist iken, annesi Rus Ortodoks Kilisesi'ne katılan sadık bir Hristiyandı.[43][44] Annesi evinde hiçbir ikon bulundurmasa da, o dönemde hükümetin dinine zulmetmesine rağmen düzenli olarak kiliseye gitti. Annesi onu bebekken gizlice vaftiz etti ve onu düzenli olarak hizmete götürdü.
Putin'e göre dini uyanışı, 1993'te karısının karıştığı ciddi bir araba kazası ve Ağustos 1996'da kulübelerini yakan hayati tehlike arz eden bir yangından sonra başladı. İsrail'e resmi bir ziyaretten kısa bir süre önce, Putin'in annesi ona vaftiz haçını vererek kutsamasını söyledi. Putin, "Söylediğini yaptım ve sonra haçı boynuma geçirdim. O zamandan beri hiç çıkarmadım" dedi.
![]() |
Vikisöz'de Vladimir Putin ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |
![]() |
Wikimedia Commons'ta Vladimir Putin ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Siyasi görevi | ||
---|---|---|
Önce gelen Nikolay Kovalyov |
Rusya Federal Güvenlik Servisi Başkanı 1998-1999 |
Sonra gelen Nikolay Patruşev |
Önce gelen Nikolay Bordyuzha |
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri 1999 |
Sonra gelen Sergey İvanov |
Önce gelen Sergey Stepaşin |
Rusya Başbakanı 1999-2000 |
Sonra gelen Mihail Kasyanov |
Önce gelen Boris Yeltsin |
Rusya Devlet Başkanı 2000-2008 Geçici: 1999-2000 |
Sonra gelen Dmitri Medvedev |
Önce gelen Viktor Zubkov |
Rusya Başbakanı 2008-2012 |
Sonra gelen Viktor Zubkov |
Önce gelen Dmitri Medvedev |
Rusya Devlet Başkanı 2012- |
Görevde |
Diplomatik görevi | ||
Önce gelen Tony Blair |
G8 Dönem Başkanı 2006 |
Sonra gelen Angela Merkel |
Parti siyasi görevi | ||
Önce gelen Boris Grizlov |
Birleşik Rusya Lideri 2008-2012 |
Sonra gelen Dmitri Medvedev |