Paul-Ferdinand Gachet (d. 30 Temmuz 1828 – ö. 9 January 1909) ressam Vincent van Gogh'u Auvers-sur-Oise'daki son haftalarında tedavi etmesiyle tanınan Fransız doktor. Gachet sanatçıların ve İzlenimcilik akımının büyük bir destekçisiydi. Kendisi de amatör bir ressamdı ve çalışmalarını "Paul van Ryssel" adıyla imzalardı. Bu ad, kendi doğum yeri olan "Ryssel"e (aslı Rijssel, Lille'nın Felemenkçesi) göndermeydi.
Gachet Lille'de doğdu ve büyüdü. 1844/1845'te ailesiyle, babasının çalıştığı şirketin yeni bir birimini kurmak üzere görevlendirildiği Mechelen'e taşındılar.[1]
Paris Üniversitesi'nde lisans eğitimini tamamladı, ardından Bicêtre ve Salpêtrière'deki akıl hastanelerinde çalıştı. Hocaları arasında Armand Trousseau da vardı. 1858'de Étude sur la Mélancolie (Éditeur du Montpellier Médecal) başlıklı teziyle mezun oldu.
Paris'e döndü ve kendi muayenehanesini kurdu. Gustave Courbet, Champfleury, Victor Hugo ve daha sonra Paul Cézanne ile tanıştı. Kimyager Henri Nestlé ile arkadaştı ve bazı çocuk hastalarına Nestlé'nin yeni süt tozunu takviye olarak verdi.
Charles Méryon ile onun Charenton'a yatmasının ardından epey zaman geçirdi. 1882'de Auguste Renoir, Gachet'nin gözetiminde zatürreyi atlattı. Édouard Manet'nin bacağının kesilmesine karşı çıktı. Ancak Manet Gachet'nin tavsiyesine uymadı.
Gachet'nin mezarı Paris'teki Père Lachaise Mezarlığı'nın 52. bölümünde bulunur.[2]
Vincent'ın kardeşi Theo van Gogh, Gachet'nin çevresi, eğitimi ve sanatçılara duyarlığının, onu Vincent'ın iyileşme sürecinde tedavisini üstlenecek ideal doktor yaptığını düşündü. Öte yandan Vincent, Gachet ile görüşmeye başladıktan çok kısa bir süre sonra onun ne kadar yararlı olduğundan şüphe duymaya başladı.[3] Vincent, Gachet'yi şöyle tarif etti: "Benden daha hasta, sanıyorum, ya da benim kadar diyebiliriz."
Yıllar içinde Gachet, Van Gogh'un kendisiyle on hafta görüşmesinin ardından intihar etmesine ilişkin epey eleştirildi. Diğer yandan Van Gogh doktorunun alkol ve sigarayı bırakması yönündeki önerisini uygulamamış ya da uygulayamamıştı. Arnold'a göre, "dönemin hiçbir doktorunun elinde Vincent'ın hastalığının gidişatını tersine çevirecek fazla bir şey yoktu."[4] Arnold Van Gogh'a çeşitli doktorlar tarafından uygulanan tedaviyi şöyle özetler: "Genel değerlendirme daha ziyade, doktorların pek bilinmeyen bir hastalık ve zor bir hasta karşısında beklendiği ölçüde iyi bir iş çıkardığıdır."[5]
Gachet, Pissarro, Renoir, Manet, Cézanne and Goeneutte gibi isimlerin hem arkadaşı, hem doktoruydu. 1909'daki ölümüne dek topladığı eserlerle Avrupa'daki en geniş izlenimci sanat eserleri koleksiyonunu oluşturdu. Gachet, eşi ve evi, ünlü sanatçıların çeşitli eserlerine konu oldu.[6]
Dr. Gachet'nin Portresi, Vincent van Gogh tarafından yapılan tablosu (1890)
Charles Leandre tarafından yapılan tablosu (1887 civarı)
Ambroise Detrez tarafından yapılan tablosu (1850-1852)
Norbert Goeneutte tarafından yapılan tablosu (1891), Musee D'Orsay, Paris
Émile Bernard tarafından yapılan tablosu (1926, ölümünden sonra) Musee D'Orsay
Paul Cézanne, The House of Doctor Gachet in Auvers (1872-1873) Musée d’Orsay
![]() |
Wikimedia Commons'ta Paul Gachet ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |