Kapaklı telefon, (ingilizce: flip form veya clamshell) (menteşe veya kaburgalı telefon olarak da bilinir) iki veya daha fazla bölümde bir menteşe ile katlanan bir cep telefonu form faktör özellikli telefondur. Menteşe uzun kenarlıysa, cihazın çevirme telefonundan kapaklı olması muhtemeldir (ör. Nokia Communicators). Kılıf açıkken, cihaz hazırdır ve kullanılmaya hazırdır. Kızaklı telefon gibi, arabirim parçaları kapanırken olduğundan daha fazla yüzey alanı sunan kapakçıkın içinde tutulur. Tuşlar ve ekran gibi arayüz bileşenleri, kilit kapatıldığında korunur, cihazı daha kısa veya daha dar bir hale getirir ve cihazın taşınmasını kolaylaştırır.[1] Kapaklı dizaynın bir dezavantajı yorulma veya arıza olma eğilimi olan bağlantı menteşesidir.
Kapak formlu faktör Motorola'nın "kapaklı telefon" teriminde bir ticari markaya sahip olması nedeniyle, cep telefonu pazarında yakından tanınırdı. Tasarım, bazı sabit telefonlarda, özellikle kablosuz telefonlarda da kullanılmaktadır.[2] Kapak formu kullanan diğer cihazlar, dizüstü bilgisayarlar, subnotebook'lar, Game Boy Advance SP, Nintendo DS ve Shield Portable gibi aygıtlar idi; ancak bu, cep telefonlarına kıyasla daha az sıklıkla "kapaklı" olarak tanımlanmaktadır.
Form faktörü, ilk olarak 1982'de Compass modelinde dizüstü bilgisayar üreticisi GRiD tarafından kullanıldı. 1983'te Ampere WS-1 dizüstü bilgisayar modern bir kapaklı tasarım kullandı.[3]
Kapak tasarımını destekleyen ilk Motorola modeli 1989'da kurulan Motorola MicroTAC'dı.
Tasarım o zamandan beri neredeyse tüm cep telefonu üreticileri tarafından defalarca kopyalanmışdır. Motorola en iyi Motorola Razr gibi kapaklı modelleri ile bilinirdi.[4]
Kapaklı tasarım, Nokia Communicator serisinde de yaratıltı ve ilk model 1996'da piyasaya sürüldü. Erken modeller çok pahalıydı ve Nokia 2004'e kadar geleneksel kapaklı telefon tasarımını kabul etmedi..
2009'un başında, kapak, ABD'deki cep telefonları için en popüler form faktörü idi. Özellikle, kapaklı telefonların esas müşterileri bayanlar idi. Bununla birlikte, akıllı telefonların ortaya çıkmasıyla birlikte, dokunmatik ekranlı özelliklere sahip telefonlar hızla popülerlik kazanmaya başladı, bununla kapalı telefonlar sıkıştırıldı.[5] 2014 yılının sonlarında, Rihanna, Kate Beckinsale ve Anna Wintour gibi ünlüler sayesinde kapaklı telefonlar geri dönüş yaptı.[6] Dönüş nedenleri basit doğaları, hafif olması ve ceplerine küçük boyutlarından dolayı uyum sağlamalarıydı. Gelecek yıllarda kapaklı telefon üretiminin canlanacağı beklenilmekdedir.
Cep telefonu, kapaklı form faktörünün en popüler kullanımıdır. Tasarım, bazı sabit telefonlarda, özellikle kablosuz telefonlarda da kullanılmaktadır. Kapaklı formu kullanan diğer cihazlar arasında, dizüstü bilgisayarlar, subnotebooklar, Game Boy Advance SP, Nintendo DS ve Shield Portable ve Nintendo 3DS bulunur; bunlar, cep telefonlarına kıyasla daha az sıklıkla "menteşeli" veya "kapaklı" olarak tanımlanmaktadır.[7]
Cep saati, gözleme ızgarası, sandviç tost makinesi, krumkake ütüleri ve George Foreman Izgarası gibi diğer cihazlar uzun zamandan beri kapaklı bir tasarım kullandı. Ford GT40 ve Ferrari Enzo gibi yarış ve yol yasal araçlarında çok benzer bir konsept kullanılıyor ve burada tüm arka uç, motor bölmesine ve süspansiyon sistemine erişmek için kaldırılabilir.
Ciltçiler, değerli kitapların veya gevşek kâğıtların ışığa ve toza karşı korunabildiği, Solander vakaları adı verilen arşiv "kapaklı" kutuları oluştururlar.
Bu form faktör ayrıca 1971'den 1976'ya kadar üretilen, resmen "Glide Away" olarak bilinen, iki parçalı "kaybolan" arka kapı özelliğine sahip General Motors tam boyutlu istasyon vagonlarının gayriresmî bir adıdır.[8]