Dr. Devlet Bahçeli | |
---|---|
![]() | |
2. Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı | |
Görevde | |
Makama geliş 6 Temmuz 1997 | |
Yerine geldiği | Alparslan Türkeş |
Türkiye Başbakan Yardımcısı | |
Görev süresi 28 Mayıs 1999 - 18 Kasım 2002 | |
Başbakan | Bülent Ecevit |
Yerine geldiği | Hüsamettin Özkan Hikmet Uluğbay |
Yerine gelen | Abdüllatif Şener Mehmet Ali Şahin Ertuğrul Yalçınbayır |
Türkiye Büyük Millet Meclisi 21., 23., 24., 25., 26. ve 27. Dönem Milletvekili | |
Seçim bölgesi | 1999 - Osmaniye 2007 - Osmaniye 2011 - Osmaniye 2015 - Osmaniye 2015 - Osmaniye 2018 - Osmaniye |
Kişisel bilgiler | |
Doğum | 1 Ocak 1948 Bahçe, Osmaniye, Türkiye |
Milliyeti | Türk |
Partisi | Milliyetçi Çalışma Partisi (1987-1993) Milliyetçi Hareket Partisi (1993-günümüz) |
Diğer siyasi bağlantıları |
Cumhur İttifakı (2018-günümüz) |
Yaşadığı yer | Ankara |
Bitirdiği okul | Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi |
Mesleği | Ekonomist, Akademisyen, Siyasetçi |
Dini | İslam |
İmzası | ![]() |
Resmî site | devletbahceli.com.tr |
Devlet Bahçeli (d. 1 Ocak 1948, Osmaniye),[1] Türk siyasetçi, ekonomist, Milliyetçi Hareket Partisi MHP'nin genel başkanı ve eski başbakan yardımcısı. Ülkü Ocakları'nın kurucularından olan Bahçeli, 6 Temmuz 1997 tarihinden beri MHP genel başkanlığı görevini sürdürmektedir. 1999 ve 2002 yılları arasında Bülent Ecevit tarafından kurulan koalisyon hükümeti'nde başbakan yardımcısı olarak yer aldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi 21'inci, 23'üncü, 24'üncü, 25'inci, 26'ıncı ve 27'inci dönem Osmaniye milletvekili olarak meclise girdi.
Politikaya girmeden önce Türkiye ve dünya ekonomisi, Türk tarihi ve dış politika konularıyla ilgilenen ve bu alanlarda çalışmalar yapan Bahçeli, Alparslan Türkeş'in vefatının ardından yapılan ilk kongrede MHP genel başkanı seçildi. İlk defa 1999 Türkiye genel seçimlerinde MHP'den Osmaniye milletvekili olarak meclise girmiştir. 2002 Türkiye genel seçimlerinde partisi %10'luk seçim barajının altında kalınca, genel başkanlık görevinden istifa etti, fakat 2003 yılında yapılan kongrede genel başkanlığa tekrar seçildi.
MHP'nin Kasım 2015 Türkiye genel seçimlerinde %4,39 oranında oy kaybederek, alınan oy %11,90 oranında azalınca 547 delege parti yönetiminden olağanüstü kurultay talep etti, fakat Bahçeli kurultay çağrılarını reddetti. Muhalifler partinin olağanüstü kurultaya götürülmesi talebiyle Ankara 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde iptal davası açtı, 19 Haziran 2016 tarihinde bir kurultay yapıldı ve parti tüzüğündeki olağanüstü kurultaylarda genel başkan seçimi yapılmasını engelleyen madde değiştirildi. Fakat Yargıtay'ın kararıyla yapılan bu değişiklikler durduruldu.
Bahçeli 2018 ve 2021 yıllarında yapılan kongrelerde MHP genel başkanlığına tekrar seçildi.[2][3] MHP, 2018 yılında AK Parti ile cumhur ittifakı adında bir seçim ittifakı kurdu. Seçimlere cumhur ittifakı çatısı altında giren MHP, 2018 Türkiye genel seçimleri'nde meclise 49 milletvekili soktu, 2019 Türkiye yerel seçimleri'nde de bu ittifakı sürdürdü.[4][5]
Devlet Bahçeli, 1 Ocak 1948 tarihinde Osmaniye'nin Bahçe ilçesinde doğdu. Babası Salih Bahçeli, Osmaniye'nin tanınmış çiftçi ve tüccarlarındandır. Annesinin adı Samiye'dir.[6] Fettahoğulları olarak bilinen geniş ve köklü bir Türkmen sülâlesine mensup olan Bahçeli, ailesinin 4 çocuğundan biridir. Babasının ilk evliliğinden olan 2 kardeşi vardır.[7] Sol görüşlü bir ailede yetişen Bahçeli'nin babası, Cumhuriyet Halk Partisi taraftarı ve İsmet İnönü hayranıydı.[8][9][10][11]
İlk öğrenimini memleketi Osmaniye'de 7 Ocak İlkokulu'nda tamamladı. Ortaokulu kendisinden üç yaş büyük Servet adındaki ağabeyiyle Adana'da Özel Çukurova Koleji'nde yatılı olarak okudu. Lise eğitimi için İstanbul'a akrabalarının yanına gitti ve Emirgan Akgün Koleji'ne yazıldı, lise ikinci sınıfta Etiler'deki Özel Ata Koleji'ne geçti ve lise diplomasını da yine bu okuldan aldı. 1967 yılında Ankara İktisadî ve Ticarî İlimler Akademisi'ni kazandı ve dış ticaret bölümünü 1971'de bitirerek mezun oldu.
Bahçeli mezuniyetinden sonra, 1972 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi ve bağlı yüksek okullarda iktisat bölümünde asistan olarak görev aldı. Öğrencilerle yakından ilgilenen bir akademisyendi. Aynı zamanda Ülkücü Maliyeciler ve İktisatçılar Derneği'nin kurucularından, Üniversite Akademi ve Yüksekokullar Asistanları Derneği'nin (ÜMİD-BİR) kurucularından ve genel başkanlarındandır. Ayrıca kısaca ÜNAY denilen Üniversite Akademi ve Yüksekokulları Asistanlığı Derneği'ni kurdu ve başkanlık görevini üstlendi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nden iktisat doktoru unvanı aldı ve aynı üniversitenin iktisadi ve idarî bilimler fakültesinin iktisat politikası ana bilim dalında 1987 yılına kadar öğretim üyeliği görevini sürdürdü. Dr. Bahçeli yine bu süre içerisinde Türkiye ve Dünya ekonomisi, Türk tarihi ve dış politika konularıyla ilgilendi ve bu alanlarda çalışmalar yaptı.[12]
Bahçeli, gençlik dönemlerinde Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi genel başkanı Alparslan Türkeş'in seminerlerine gitmeye başladı. 1967 yılında Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nde öğrenci iken Ülkü Ocakları kurucusu ve yöneticisi olarak görev aldı.[13] 1970-1971 yıllarında Millî Türk Talebe Birliği'nin genel sekreterliğini yaptı. Bir yandan aktif olarak siyasi faaliyetleri yürütürken, diğer yandan da akademik çalışmalarını devam ettirdi.[12]
1980 Darbesi'nden sonra cezaevine giren Milliyetçi Hareket Partisi ve Ülkücü kuruluşların yöneticileri ile mensuplarının davalarının her platformda savunulmasına dair çalışmalarda bulundu. MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş tarafından göreve çağrılması üzerine, 17 Nisan 1987 tarihinde üniversitesindeki öğretim üyeliği görevinden istifa eden Bahçeli, 19 Nisan 1987 tarihinde yapılan Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) büyük kurultayında parti yönetimine seçildi ve genel sekreterlik görevine getirildi. MÇP ve MHP'nin yönetim kadrolarındaki görevi uzun yıllardır sürdüren Bahçeli, çeşitli zamanlarda genel sekreterlik, genel başkan yardımcılığı, merkez yürütme kurulu üyeliği, merkez karar kurulu üyeliği, genel başkan başdanışmanlığı görevlerinde bulundu.[14]
Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in 4 Nisan 1997'de geçirdiği kalp krizi sonucu Ankara'da vefat etmesinin ardından Bahçeli, 18 Mayıs 1997 tarihinde gerçekleştirilen 1997 Milliyetçi Hareket Partisi Olağanüstü Kongresi'nde genel başkanlık için Alparslan Türkeş'in oğlu Tuğrul Türkeş ile yarıştı. İlk turda Türkeş 412, Bahçeli 359, Ramiz Ongun 231, Enis Öksüz 104, Muharrem Şemsek 80 ve İbrahim Çiftçi 13 oy aldı. Kurultayın ilerleyen saatlerinde Türkeş dışındaki tüm adaylar Bahçeli lehine adaylıktan çekildi ve ülkücüler arasında çıkan kavga sonucu kongre ertelendi. 6 Temmuz 1997 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü kongrede Tuğrul Türkeş ile Devlet Bahçeli arasında yapılan iki adaylı seçimde Bahçeli 1193 delegeden 697 oy alarak yeni genel başkan seçildi. Türkeş 487 oy alarak ikinci sırada kaldı.[15][16]
Genel başkanlığı sırasında partisi 1999 genel seçimlerinde %8,18 olan oy oranını %17,98 çıkararak tarihindeki en yüksek oy oranını aldı ve ikinci parti oldu.[17] Seçimlerin ardından hiçbir partinin tek başına iktidar olmak için gereken sandalye sayısına ulaşamaması üzerine Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'den hükûmet kurma görevi alan Bülent Ecevit başkanlığında DSP, MHP ve Anavatan Partisi ile 28 Mayıs 1999 tarihinde kurulan koalisyon hükûmetinde başbakan yardımcısı olarak yer aldı. Böylece, MHP 21 yıl sonra ilk kez hükûmete girdi. 5 Kasım 2000 tarihinde gerçekleştirilen ve 1301 delegenin oy kullandığı olağan kongrede 1283 oy alarak tekrar genel başkan seçildi.[18] Başbakan yardımcılığı görevini 18 Kasım 2002 tarihine kadar sürdürdü.
2002 genel seçimleri için yapılan anketler MHP'nin baraj altında kalma tehlikesi olduğunu işaret etti.[19] Bahçeli'nin 29 Kasım 2002 tarihinde seçim beyannamesi tanıtım toplantısında yapmış olduğu konuşmada seçim vaatlerinin arasında ekonomi alanında yaşanan sıkıntıların aşılması da yer aldı.[20] Seçimlerde partisi MHP'nin oyu %9,62 oranında düşerek %8,36'ya geriledi ve baraj altında kaldı.[21][22] Bahçeli, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada "Başarısızlığın tek sorumlusuyum." açıklamasını yaparak genel başkanlık görevinden istifa etti.[23] 12 Ekim 2003 tarihinde yapılan kongrede MHP genel başkanlığı için Ramiz Ongun, Koray Aydın ve Aytekin Yıldırım ile yarıştı. 1180 delegenin oy kullandığı kongrede 688 oy alarak yeniden genel başkan seçildi, Ramiz Ongun 300 oy alarak ikinci sırada kaldı.[24]
Bahçeli, 19 Kasım 2006 tarihinde yapılan kongrede 1139 delegenin oy kullandığı kongrede 1127 oy alarak yeniden MHP genel başkanı seçildi.[25] 2007 genel seçimlerinde partisi oyunu %5,91 oranında artırarak %14,27 oy aldı.[26] 2011 genel seçimleri için yapılan anketlerin çoğu MHP'nin oy oranının düşeceğini işaret etti. Bahçeli'nin seçim vaatleri arasında her yıl %7 büyüme olması ve seçim kanununun tekrar gözden geçirilmesi yer aldı.[27] Seçimde MHP'nin oy oranı %1,26 düşerek %13,01'e geriledi.[28] Bahçeli, 4 Kasım 2012 ve 21 Mart 2015 tarihlerindeki kongrelerde tekrar genel başkan seçildi.[29]
Genel başkanlığını yaptığı MHP'nin Haziran 2015 genel seçimleri için kullandığı seçim kampanyasının sloganı “Bizimle yürü Türkiye!” şeklinde oldu.[30] Seçim vaatleri arasında asgarî ücretin 1400 TL yapılacağı, emekliye yılda iki kez 1400 TL ikramiye verileceği ve terörün kökünün kazınacağına yer verildi.[31] Seçimde partisi oyunu %3,28 oranında artırarak %16,29'a getirdi. Seçim sonrası yaptığı değerlendirmede şöyle konuştu:
"Birinci koalisyon, başlangıcından bu yana birliktelikleri devam eden AKP ile HDP arasında olması lazımdır. İkinci bir koalisyon modeli olarak AKP, CHP ve HDP'yi bir araya getirebilirsiniz. Böyle bir yapılanma içinde MHP, şerefi ve haysiyetiyle, ilkeli ve dürüst davranışıyla, politikalarıyla, çok güzel ve Meclis'te denetimi esas alan bir ana muhalefet partisi görevini üstlenmeye de hazırdır"[32]
MHP Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri seçim kampanyası için "Sen bilirsin Türkiye!" sloganını kullandı.[33] Seçim vaatleri arasında evi olmayan ailelere 250 lira kira yardımı yapılacağı ve muhtaç ailelere hilal kart verileceğine yer verildi.[34][35] MHP seçimde %4,39 oy kaybederek %11,90 oy oranına geriledi.[36]
Kasım 2015 genel seçimlerinin ardından sosyal medya'da çeşitli hesaplar tarafından Bahçeli'nin genel başkanlık görevinden istifa edeceği iddiaları ortaya atıldı.[37][38] Fakat Bahçeli'nin medya ve iletişimden sorumlu danışmanı Metin Özkan, "Asla istifa yok! Yola devam!" sözleriyle istifa iddialarını yalanladı.[39] Bahçeli, yaptığı yazılı açıklamada istifa iddialarını değerlendirerek, "Partimizin tüm organları görevinin başındadır. MHP ilkelerinden ödün vermeden yolunda yürüyecektir" dedi.[40]
MHP'de 547 delege olağanüstü kurultay taleplerini MHP Genel Merkezi'ne iletti.[41] MHP eski milletvekili Meral Akşener, açtığı davayı kazanarak ihraç edildiği MHP'ye geri dönen Sinan Oğan ve Koray Aydın kurultay çağrısında bulundu ve genel başkan adayı olduklarını açıkladılar. Fakat Bahçeli kurultay çağrılarını reddederek kurultay tarihi olarak 18 Mart 2018 tarihini işaret etti.[42] 547 imzayı MHP Genel Merkezi’ne teslim eden muhalifler, bir Kurultay Çağrı Heyeti oluşturdular. Taleplerine karşılık verilmediği gerekçesi ve partinin olağanüstü kurultaya götürülmesi talebiyle dava açıldı.[43] Parti yönetimi, karar vermek için mahkemeden süre istedi.[42] Mahkeme, MHP'de olağanüstü kongre kararı yapılması yönünde karara vardı ve Yargıtay bu kararı oy birliğiyle onayladı.[44]
Bahçeli’ye karşı genel başkanlığını ilan eden 6 muhalif adayın katılımıyla 19 Haziran 2016 tarihinde MHP’nin 6.Olağanüstü Büyük Kongresi toplandı. Tüzük kurultayı olarak tanımlanan kongrede, genel merkez aksini iddia etse de kurultay toplanma sayısına ulaşıldığı noter huzurunda teyit edildi. Kongrede kabul edilen değişiklik önerileriyle parti tüzüğündeki 13 madde yenilendi. Değişikliklerle birlikte parti tüzüğündeki ‘olağanüstü kurultaylarda genel başkan seçimi yapılmasını’ engelleyen madde ‘seçim yapılabilir’ şeklinde değiştirildi.[45] Fakat Yargıtay’ın kararıyla 19 Haziran’da yapılan tüzük kurultayının yürütmesi, 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından durduruldu.[46] Yargıtay'ın bu kararı sonrasında Akşener, seçimli olağanüstü kongre talebinin reddedilmesi ile ilgili olarak 'tam kanunsuzluk' talebiyle Yüksek Seçim Kurulu'na (YSK) şikayette bulundu.[47] Fakat YSK, Çankaya Seçim Kurulu'nun "MHP'de kongre yapılamaz" kararına Akşener'in yaptığı itirazı reddetti.[48] MHP Genel Merkezinin, 10 Temmuz'da yapılacak kongreyi yapmaktan vazgeçtiğine dair dilekçesi nedeniyle bu kararın alındığı belirtildi.[49] MHP'li muhalifler basına kapalı gerçekleşen toplantı sonrası yapılan açıklamada, 4 genel başkan adayı, ortak hareket edeceklerini, en kısa sürede kurultayı toplayacaklarını söyledi.[50] Bahçeli "10 Temmuz bizim için amaç ve anlamını yitirmiştir. Artık önümüze bakacağız, oyalanmayacağız. 18 Mart 2018’de Olağan Büyük Kurultayımızı kardeşlik ve ülküdaşlık hukuku içinde yapacağız" açıklamasını yaptı.[51][52][53]
Meral Akşener, Yusuf Halaçoğlu ve Ümit Özdağ gibi isimler MHP Disiplin Kurulu'nun kararıyla partiden ihraç edildi.[54][55][56] Ayrılan bu isimler Meral Akşener önderliğinde 25 Ekim 2017 tarihinde İYİ Parti'yi kurdular.[57] 18 Mart 2018 tarihinde gerçekleşen MHP 12. Olağan Kongresinde tekrar genel başkan seçilmiştir.[3]
20 Şubat 2018 tarihinde Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ve MHP ortaklığında Cumhur İttifakı adında bir seçim ittifakı kurulmuştur. 14 Mart 2018'de siyasi partilerin seçimlerde ittifak yapabilmesini sağlayan kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edildi. Seçim barajında ittifakın oylarının toplamının geçmesinin yeterli sayılacağı ittifak kanunu ile siyasi partilerin seçimlerde başka siyasi partileri desteklemesini yasaklayan hüküm kaldırıldı. Cumhur İttifakına Büyük Birlik Partisi de katılmıştır.[58][59]
Bahçeli'nin genel başkanlığını yaptığı MHP, 16 Nisan 2017 referandumundan sonra yapılan ilk seçim olan 2018 Türkiye Genel Seçimleri'ne Cumhur İttifakı ile katılmıştır. Bahçeli seçimlerde MHP'nin cumhurbaşkanı adayı çıkarmayacağını, Recep Tayyip Erdoğan'ı destekleyeceklerini ifade etti[60]. Erdoğan 2018 seçimlerinde %52,6 oy alarak cumhurbaşkanı seçilmiştir.[61] MHP %11,10 oy alarak 49 milletvekili meclise girmiş, Cumhur ittifakı toplamda %53,66 oy almıştır.[62]
2018 genel seçimleri sonrası Erdoğan'ı tebrik etmiş, MHP'nin tarihî bir başarıya imza attığını beyan etmiştir.[63]
2019 yerel seçimlerinde MHP tekrar Cumhur İttifakı çatısı altında seçime girmiştir. MHP; İstanbul, Ankara ve İzmir'de aday göstermeme kararı almış, AK Parti'nin göstereceği adayları desteklemiştir. Erdoğan MHP'nin bu hamlesini 'jest olarak gördüğünü ve karşılık vereceklerini ifade etmiştir. AK Parti de Kütahya, Erzincan, Kırşehir, Zonguldak ve Aydın'da belediye başkan adayı göstermemiştir.[64]
Devlet Bahçeli genel başkan seçilmesinden 2 yıl sonra yapılan 1999 genel seçimlerinde Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Osmaniye milletvekili olarak meclise girdi. 2002 genel seçimlerinde Osmaniye milletvekili adayı oldu fakat partisi baraj altında kalınca meclise giremedi.
Devlet Bahçeli ilk defa 1999 genel seçimlerinde MHP Osmaniye milletvekili olarak meclise girdi. 2002 genel seçimlerinde partisi baraj altında kalınca meclise giremedi. 2007 genel seçimlerinde MHP Osmaniye milletvekili olarak tekrar meclise girdi. 2011, Haziran 2015 ve Kasım 2015 ve 2018 genel seçimlerinde de MHP Osmaniye milletvekili olarak tekrar meclise girdi.
Seçim | Bahçeli'nin
katılımı |
Parti | Oy
sayısı |
Oy
oranı (%) |
Sonuç | Harita |
---|---|---|---|---|---|---|
1999 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 80.738 | 40,95 | Parti 1. sırada çıktı ve
ve seçildi |
|
2002 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 58.622 | 29,19 | Partisi baraj altında
kaldı ve seçilemedi |
|
2007 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 99.017 | 45,02 | Parti 1. sırada çıktı ve
ve seçildi |
|
2011 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 110.708 | 41,22 | Osmaniye milletvekili
seçildi |
|
Haziran 2015 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 115,588 | 40,4 | Osmaniye milletvekili
seçildi |
![]() |
Kasım 2015 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 98.737 | 33,8 | Osmaniye milletvekili
seçildi |
![]() |
2018 Türkiye | Osmaniye
milletvekili adayı |
Milliyetçi | 98.993 | 33,7 | Osmaniye milletvekili
seçildi |
![]() |
![]() | Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor. |
6 Şubat 2010 tarihinde Recep Tayyip Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi tarafınca, TBMM genel kurulunda Erdoğan'a yönelik "kişilik hakları ile parti tüzel kişiliğine saldırıda bulunulduğu" iddiasıyla Bahçeli aleyhinde 50 bin TL'lik manevi tazminat davası açılmıştır. Dava dilekçesinde Bahçeli'nin; "Türkiye'yi bölmeye çalışmak, etnik bölücülük konusunda sicil sahibi olmak, Türkiye'yi ayrıştırma ve bölme projelerini İmralı, Kandil ve Barzani'nin desteğiyle hayata geçirmek için çalışmak, İmralı canisi ile rol paylaşmak, iş birliği içinde olmak, kol kola girmek, aynı çizgide olmak; kimliksiz ve kişiliksiz siyasetin temsilcisi olmak, hayasızlık, ahlaksızlık, namussuzluk, edepsizlik; çürümüş bir zihniyete sahip olarak, etrafa mide bulandıran koku yaymak, ahlak bunalımına girmek, ahlaki ve vicdani bütün ölçülerini kaybetmek, seviye ve seviyesizlik ölçüleriyle tarif edilemeyecek bir çukura düşmek, utanç verici bir kişi olmak, teröristleri kucaklamak, alçaklık, yalancılık, riyakarlık, yalanlarla Türk milletine hakaret etmek" gibi ifadeleri ve sözleriyle[65] Erdoğan ve Adalet ve Kalkınma Partisi'ni itham ettiği kaydedildi. Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen davada, her davacı için 10 bin TL olmak üzere toplam 20 bin TL manevi tazminat cezasının ödenmesine karar verilmiştir.[66][67]
Bahçeli'nin 1999 yılında yayınlanan mal varlığında; 303 metrekare kagir mağaza, 100 metrekare kagir mağaza, Toplam 8659 metrekare 8 adet arsa, 15404 metrekare arsanın 1/3 hissesi, 1071 metrekare arsanın 1/3 hissesi, 375 dönüm tarlanın 1/3 hissesi, 8.000 metrekare arsanın 1/4 hissesi, 3435 metrekare arsa, 60 metrekare yazlık kooperatif evi, Toplam 6583 metrekare 4 adet arsa, 165 metrekare apartman dairesi ve 385 bin TL nakit paraya sahip olduğu açıklanmıştır.[68] Bahçeli, aldığı milletvekili maaşını Mehmetçik Vakfı'na bağışlamaktadır.[69][70]
Bahçeli, başkanlık sistemi önerisi olması ve anayasanın ilk dört maddesinin değiştirilmek istenmesi durumunda yeni anayasa hazırlığına olumlu bakmayacağını belirtmiştir.[71]
Devlet Bahçeli, partisinin parlamenter sistem’den yana olduğunu fakat Başkanlık sisteminin referanduma götürülmesinde herhangi bir sakınca duymadığını bildirdi.[72] Başbakan Binali Yıldırım, Türkiye'nin fiili durumu hukukî durum haline getirmek mecburiyetinde olduğunu ve Başkanlık sisteminini içeren anayasa teklifini kısa süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getireceklerini belirtti.[73]
4 Mayıs 2021 tarihinde yaptığı bir açıklamada Bahçeli, Cumhuriyetin 100. yılına özel 100 maddeden oluşan yeni anayasa önerilerinin tamamlandığını ifade etmiştir. Anayasa taslaklarında yürürlükte olan anayasanın ilk 5 maddesinin korunduğunu beyan etmiştir. Yeni bir anayasa hazırlanmasının gerekli olduğunu savunmuştur.[74][75]
15-16 Temmuz 2016 tarihleri arasında kendilerini "Yurtta Sulh Konseyi" olarak adlandıran bir grup asker tarafından askeri darbe girişimi gerçekleştirildi. Darbe girişimi sırasında parti yöneticileri ile Genel Merkez Binasında olan Bahçeli, yaptığı ilk açıklamada bu girişimin kabul edilemez olduğunu bildirdi.[76] Darbe girişiminin ardından olağanüstü toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yaptığı konuşmada millî iradenin çok ağır saldırı ve suikasta uğradığını ve hükûmetin yanında olduğunu savunmuştur.[77][78][79][80][81] Darbe girişiminin ardından Türkiye'de 3 ay süreyle Olağanüstü Hal kararını doğru bulduğunu ve desteklediğini açıkladı.[82][83]
2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri'yle ilgili Bahçeli adaylarla alakalı bir tercihlerinin olmadığını ifade etmiştir. Seçimin ABD'nin iç siyaseti olduğunu ifade ederek ABD seçmenlerinin tercihlerine saygı duyduğunu belirtmiştir. Türkiye'den seçimle ilgili taraf tutanları eleştirmiştir. Bu seçim ile dünya barışı ve uluslararası istikrar açısından ümit verici bir dönemin başlamasını temenni etmiştir. Dostluk ve müttefiklik esasına dayanan bir ilişkiden iki ülkenin de kazançlı çıkacağını savunmuştur.[84]
ABD Başkanı Joe Biden'ın 1915 olaylarını soykırım olarak ifade etmesiyle ilgili Bahçeli, bu açıklamanın hükümsüz olduğunu söylemiş, siyasi ahlaksızlık ve akılsız olarak nitelemiştir. Bu şekilde açıklamaların hiç kimseye faydası olmayacağını savunmuştur ve Biden'ı kınamıştır.[85]
Bahçeli, Türkiye'nin ne Avrupa Birliği ne de Şangay Beşlisi ile işbirliği yapması gerektiğini söylemiştir. Türk Birliği hedefinde olduklarını ifade etmiştir. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecinin "tadı tuzu kalmadığını", Türkiye'nin kendi geleceğini çizecek kudrette olduğunu beyan etmiştir.[86]
Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan 2020 Dağlık Karabağ Savaşıyla ilgili Bahçeli, Azerbaycan'a saldıran Ermenistan'ın uluslararası hukuku ihlal ve inkar ettiğini, insanlık suçu işlediğini savunmuştur. "Ermenistan devleti bir kez daha zulüm saçan yüzünü göstermiştir." diyen Bahçeli, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Azerbaycan'a katılmasının tarihî ve bir zorunluluk, hayat memat meselesi olduğunu beyan etmiştir. Güney Kafkasya'da barış ve istikrarın tek muhalifinin Ermenistan olduğunu savunmuştur. Türkiye'nin her zaman Azerbaycan'a destek olacağını söylemiştir.[87][88][89]
Bahçeli İsrail-Filistin çalışmasıyla ilgili İsrail'in Filistin'e karşı insanlık suçu işlediğini savunmuş, "Uluslararası Mahkemelerin İsrail'den hesap sorması gerektiğini" beyan etmiştir.[90]
Bahçeli 12 Eylül Askerî Darbesini cinayet, zillet, hezimet, zulüm, rezalet olarak tanımlamış; bu darbede rolü olanları zalim olarak nitelemiştir. Halk ve devlet arasındaki bağları zayıflattığı söylemiş, Türkiye'nin on yıllarını çaldığını beyan etmiştir. Her darbe, muhtıra ve kalkışmaya da karşı olduğunu ifade etmiştir.[91]
Sosyal medyanın 'dipsiz bir kuyuya, izan ve insaf tanımayan mayınlı bir platforma dönüştüğü'nü belirten Bahçeli; sosyal medyanın provokasyon, itibar suikastı ve hakaret içerikleri sebebiyle güvenlik sorunu hâline geldiğini savunmuştur. TBMM'de sosyal medyayla alakalı hukuki düzenleme yapılana kadar, 1 Temmuz 2020 tarihi itibarıyla sosyal medya hesaplarını kullanmama kararı almıştır.[92] Türkiye'de günlük erişimi bir milyondan fazla olan platformların Türkiye temsilcisi atamasını zorunlu kılan sosyal medya düzenlemesi kanunun TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesinin ardından Bahçeli, 31 Temmuz 2020 tarihinde sosyal medyaya geri dönmüştür.[93][94][95]
1915 Ermeni Kırımı konusunda Fransa'da yaptığı açıklamada soykırım iddialarının asılsız olduğunu ve böyle bir olayın asla yaşanmadığını söylemiştir.[96] 2 Haziran 2016 tarihinde Almanya Federal Meclisi'nde Hristiyan Birlik Partileri, Sosyal Demokrat Parti ve Yeşiller Partisi tarafından hazırlanan ve meclise gelene kadar içeriği gizli tutulan 1915'te Ermenilere yönelik yapılan eylemleri ''Soykırım'' olarak tanımlayan tasarı önergesi oy çokluğuyla kabul edilmesi üzerine partisinin TBMM'de düzenlenen grup toplantısında şöyle konuşmuştur:
"Sözde Ermeni soykırım iddialarını kim gündeme getiriyorsa iyi niyetli değildir. Bize bu yaftayı kim vurmaya çalışıyorsa doğru konuşmuyordur. Merhametin, hoşgörünün, vicdanın ve insaniyetin burcu olan Türk milletini baskıyla köşeye sıkıştırmaya kim yelteniyorsa gerçekleri bastırma çabasındadır... Tehcir yerindedir, bugün olsa tekrar yaparız... sözde Ermeni Soykırımı kararı hükümsüzdür, bizim tarafımızdan kınanmıştır."[96][97][98][99]
Gezi Parkı protestoları ile ilgili Merkez Yönetim Kurulu ve İl Başkanları toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada şiddet ve toplumsal başkaldırıyla hiçbir sorunun çözülemeyeceğini, Recep Tayyip Erdoğan'ın tepkileri fark edememiş ve rest çekerek vaziyeti kurtarmaya çalıştığını söylemiştir:
"Şiddet ve toplumsal başkaldırıyla hiçbir sorunumuz kalıcı şekilde çözülemeyecek, hiçbir meselenin üstesinden gelinemeyecektir. Ancak Başbakan Erdoğan hala gelişmeleri anlayamamış, tepkileri fark edememiş ve rest çekerek vaziyeti kurtarmaya yönelmiştir. Tunus'tan dönüşünde İstanbul Havalimanı'nda yaptığı konuşmada kullandığı üslup yine keskin, yine tehlikeli ve yine hoşgörüsüz olmuştur. Başbakan'ı karşılamaya giden kalabalıkların gece yarısı attığı sloganlar, yaptıkları tezahüratlar tam bir saflaşmanın ve düşman kamplarına ayrılmanın ürünüdür"[100]
Bahçeli, 2011 Aralık ayının sonlarında gerçekleşen 35 kişinin hayatını kaybettiği Uludere olayı ile ilgili olarak hükûmetin tatmin edici açıklama yapmadığını savunurken, "Cenaze törenlerinin PKK şovuna çevrilmesi, örgüt paçavralarının tabutların üzerine serilmesi esasen olayın arkasındaki sisli yanları da kısmen netleştirmiştir"[101] ve "Yüzde bir bile ihtimal olsa sınırlarımızdan kanun dışı yollardan girenlerin bir tek Mehmetçiğe, bir tek vatandaşımıza zarar vereceği hesap ediliyorsa ve bu bir tehdit olarak görülüyorsa devlet derhal gereğini yapmalıdır ve bu son olayda da yapmıştır" açıklamalarını yapmıştır.[102]
Aleviliğin nitelikli eğitim ve kadro ihtiyacını karşılayacak, Türkiye Alevilik araştırmaları merkezi kurulması ve Alevi islam inancı önderlerinden ilahiyatçılardan oluşan özel ihtisas komisyonu kurulması gerektiğini belirten Bahçeli, Cemevleri'ne de devlet yardımı yapılması gerektiğini düşünmektedir.[103] 2013 yılında yaptığı açıklama şöyledir:
"AKP'nin amacı mezhep eksenli mesaj vermek ve Türk milletini çok çetin bir muammaya gömmektir. Alevi İslam inancına mensup kardeşlerimizi dışlama ve incitme pahasına yapılan siyasi tercihlerin milletimizin kardeşliğini ve birliğini sakatlayacağı açıktır... Safevî Devleti, Şah İsmail öncülüğünde 16. yüzyılın başında İran'da kurulmuş bir Türk devletidir... Samimiyetle söylemek isterim ki Şah İsmail de en az Yavuz Sultan Selim kadar bizim için saygıdeğer ve yeri dolmayacak bir hünkarımızdır. 500 yıl önce Çaldıran'da dökülen kana ne kadar üzülsek de Türk'ün, Türkmen'in kanıdır. Biz ne Yavuz'dan ne de İsmail'den vazgeçeriz."[104]
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın siyasallaştığını söyleyen ve Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez'i istifaya çağıran Bahçeli,[105] Alevi İslam inancını da bünyesinde temsil edecek şekilde Diyanet İşleri Başkanlığında radikal düzenlemeye gidilmesi gerektiğini ve din kültürü derslerinin müfredatına doğru objektif bilgiler dahil edilmesi gerektiğini savunmuştur.[103]
Bahçeli, kadına uygulanan şiddetin tamamen yok edilmesi için başta siyasi sorumluluk sahipleri olmak üzere herkesin üzerine düşen bir görevin olduğunu ve herkesin bu görevi eksiksiz olarak yerine getirmesi gerektiğini savunmaktadır. Dünya Kadınlar Günü nedeniyle mesaj yayınlamıştır.[106]
![]() | Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor. |
Devlet Bahçeli'ye MHP genel başkanlığı görevine seçilmesinden itibaren çeşitli eleştiriler yapılmıştır.
Devlet Bahçeli bekârdır.[128]
Kronik bir sağlık sorunu bulunmayan Bahçeli,[129][130] 2004 yılında Atatürk Araştırma ve Eğitim Hastanesi'nde kalp ameliyatı oldu ve 4 damarında müdahalede bulunuldu.[131] 2016 yılında Kocaeli'de özel bir hastanede tekrar kalp ameliyatı oldu.[132]
Üst solunum yolu rahatsızlığı nedeniyle 23 Eylül 2019'da Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde gördüğü bir günlük tedavinin ardından bir süre dinlenen Bahçeli, bu istirahatinin 21 gün sonrasında, 14 Ekim 2019'da mesaisine başladı.[133]
Bahçeli yaptığı bir konuşmada dinî inancının İslam olduğunu şöyle belirtmiştir:
"Hamd olsun hepimiz Müslümanız. Dünyanın gelip geçiciliğini biliyoruz. Biz Müslüman olduğumuz kadar da Türküz. Değişmeyecek kaderimiz budur. Doğumdan ölüme kadar kim olduğumuzu sormaya gerek duymadık."[134]
Bahçeli Beşiktaş futbol takımını tutmaktadır.[135] Klasik araba tutkunu olan Bahçeli, 11 araçtan oluşan bir klasik araba koleksiyonuna sahiptir. Koleksiyonuna hem yeni arabalar katmakta hem de dostlarına araba hediye ettiğini belirtmiştir. Arabaların plakaları da Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan T.C. , tuttuğu takımın kısaltması olan BJK ve isminin kısaltması olan DB harflerini bulunduruyor. Koleksiyonundaki araçlar MHP Genel merkezinin garajında bulunmakta, her gün temizliği yapılmaktadır. Ayrıca Bahçeli, koleksiyonundaki araçlarla hafta sonları fırsat buldukça Ankara'da şehir turu attığını belirtmiştir.[136] Koleksiyonundaki araçlardan 1982 model Chyrsel marka otomobilin figürünü, 9 yıldızı ve isminin kısaltması olan DB harflerinden oluşan bir yüzüğe sahiptir.[137]
Bahçeli'nin yazdığı kitapların isimleri şu şekildedir:[138]
|çalışma=
dış bağlantı (yardım)
![]() |
Vikisöz'de Devlet Bahçeli ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |
Wikimedia Commons'ta Devlet Bahçeli ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.